آیا تا به حال احساس کردهاید که حیوان خانگیتان سعی دارد چیزی به شما بگوید اما متوجه نمیشوید؟ یا شاید از رفتارهای عجیب مثل پارس کردن بیدلیل، جویدن وسایل خانه یا دستشویی کردن خارج از خاک کلافه شدهاید.
رفتارشناسی حیوانات خانگی علمی است که به ما کمک میکند دنیا را از دریچه چشم پت ببینیم. حیوانات کلمات ندارند، اما با تمام بدنشان با ما حرف میزنند. درک این زبان خاموش، کلید حل بسیاری از مشکلات رفتاری و ایجاد یک رابطه عمیق و دوستانه است.
در این مقاله از مجله «وتبایت»، به بررسی مهمترین سیگنالهای رفتاری سگها و گربهها میپردازیم و راهکارهایی برای اصلاح رفتارهای ناهنجار ارائه میدهیم.
زبان بدن سگها؛ فراتر از دم تکان دادن
بسیاری فکر میکنند اگر سگی دمش را تکان میدهد، یعنی خوشحال است. اما این همیشه درست نیست! زبان بدن سگ مجموعهای از حرکات گوش، چشم، دم و وضعیت بدن است:
۱. دم تکان دادن
اگر دم بالا باشد و سریع و کوتاه حرکت کند، نشانه هیجان یا حتی هشدار حمله است. دم پایین و بین پاها نشانه ترس و تسلیم است. تنها زمانی که تمام باسن سگ همراه با دم تکان میخورد، نشانه خوشحالی خالص است.
۲. نگاه چشمی
تماس چشمی نرم و آرام نشانه عشق و اعتماد است. اما زل زدن مستقیم و بدون پلک زدن، در دنیای سگها نشانه تهدید و تسلط است.
۳. خمیازه کشیدن
اگر سگ شما خوابش نمیآید اما مدام خمیازه میکشد، احتمالاً استرس دارد و با این کار سعی دارد خودش را آرام کند.
زبان بدن گربهها؛ مرموز اما دقیق
گربهها استاد نشان دادن احساسات با حرکات ظریف هستند. شناخت این نشانهها از چنگ انداختنهای ناگهانی جلوگیری میکند:
۱. حرکت دم
دم عمودی و صاف نشانه سلام و خوشحالی است. اما اگر دم گربه مثل شلاق به چپ و راست ضربه میزند، یعنی عصبی است و باید تنهایش بگذارید.
۲. چشمک زدن آرام (Slow Blink)
اگر گربهتان به شما نگاه کرد و خیلی آرام پلک زد، تبریک میگوییم! این یعنی او به شما اعتماد کامل دارد و در واقع دارد شما را میبوسد. شما هم میتوانید با آرام پلک زدن پاسخ او را بدهید.
۳. خرخر کردن (Purring)
معمولاً نشانه رضایت است، اما گاهی گربهها وقتی درد دارند یا میترسند هم برای تسکین خودشان خرخر میکنند. باید به شرایط محیط توجه کنید.
مشکلات رفتاری شایع و ریشه آنها
بسیاری از رفتارهایی که ما آنها را «بد» میدانیم، واکنش طبیعی حیوان به یک کمبود یا مشکل است:
اضطراب جدایی: اگر سگ شما وقتی تنهاست زوزه میکشد یا وسایل را تخریب میکند، احتمالاً دچار اضطراب جدایی است. این حیوانات نیاز به تمرین استقلال و سرگرمیهای فکری دارند.
تخلیه انرژی نشدن: گربهای که شبها دیوانهوار میدود یا سگی که کفشها را میجود، اغلب فقط حوصلهاش سر رفته است. انرژی جمع شده باید تخلیه شود.
مشکلات پزشکی: گاهی پرخاشگری ناگهانی یا دستشویی کردن در جای نامناسب، فقط به دلیل درد جسمانی است. قبل از تنبیه یا رفتار درمانی، حتماً چکاپ دامپزشکی انجام دهید.
راهکارهای طلایی برای اصلاح رفتار
برای داشتن یک پت خوشرفتار، نیاز به زور و فریاد نیست. فقط باید نیازهایش را برطرف کنید:
۱. تخلیه انرژی با بازی و پیادهروی
حیوان خسته، حیوان خوبی است! برنامه منظم پیادهروی برای سگها و استفاده از اسباببازیهای تعاملی (مثل چوبماهیگیری) برای گربهها معجزه میکند.
۲. غنیسازی محیط
برای زمانی که خانه نیستید، حیوان را سرگرم کنید. استفاده از اسباببازیهای هوشی، تشویقیهای جویدنی طولانیمدت و ایجاد فضایی برای تماشای بیرون از پنجره، از رفتارهای مخرب جلوگیری میکند.
۳. تشویق به جای تنبیه
تنبیه فیزیکی فقط باعث ترس و پرخاشگری میشود. در عوض، هر وقت کار خوبی انجام داد (مثلاً در جای درست دستشویی کرد)، بلافاصله با یک تشویقی خوشمزه به او جایزه بدهید.
تاثیر تغذیه بر اخلاق حیوانات
شاید تعجب کنید، اما غذای بیکیفیت میتواند باعث بیشفعالی یا بیحالی پت شود. غذاهایی که پروتئین کافی و ویتامینهای گروه B را دارند، به تعادل سیستم عصبی و آرامش حیوان کمک میکنند.
سوالات متداول
چرا سگ من مدام پایم را لیس میزند؟
لیس زدن میتواند نشانه ابراز علاقه، درخواست توجه یا حتی کمبود برخی مواد معدنی باشد. اگر این رفتار وسواسی شده است، با دامپزشک مشورت کنید.
چرا گربهام روی وسایل خانه ناخن میکشد؟
ناخن کشیدن غریزه طبیعی گربه برای تعیین قلمرو و تیز کردن ناخن است. شما نمیتوانید این رفتار را حذف کنید، اما میتوانید با خرید اسکرچر (درخت گربه)، محل آن را تغییر دهید.
چطور سگم را اجتماعی کنم؟
اجتماعیسازی باید از تولگی شروع شود. آشنا کردن آرام پت با صداها، آدمها و حیوانات دیگر در محیطی کنترل شده و با دادن تشویقی، کلید موفقیت است.
نتیجهگیری
رفتارشناسی یعنی درک نیازهای پنهان دوست کوچکمان. وقتی بدانید که پارس کردن سگ یا ناخن کشیدن گربه برای لجبازی نیست، بلکه پیامی برای شماست، زندگی در کنار آنها لذتبخشتر میشود. صبور باشید، زبانشان را یاد بگیرید و محبت کنید.
برای خرید انواع اسباببازیهای سرگرمکننده، اسکرچر و تشویقیهای آموزشی که به تربیت پت شما کمک میکنند، سری به فروشگاه وتبایت بزنید.
